Yahudiliğin Kutsal Kitapları I : Yazılı Vahiy

Yahudiliğin Kutsal Kitapları I : Yazılı Vahiy

Yahudi kutsal kitap anlayışı vahiy anlayışıyla bilavasıta bağlıdır. İnsanlara aktarılması bakımından vahiy ikiye ayrılır: Tora şe-be'al-ktav/Yazılı vahiy ve Tora şe-be'al-pe/Sözlü vahiy. Yazılı vahiy Hz. Musa'dan (M.Ö. 13. yy) Yahudilerce son peygamber kabul edilen Malaki'ye (M.Ö. 5. yy) kadar gönderilen peygamberlere gelen vahiyleri içerir ve bunlar TaNaH adlı koleksiyonda toplanmıştır. Sözlü vahiy ise din bilginlerinin görüşleri, kanaatleridir. Yahudi inancına göre bunlar da vahiy ürünüdür. Bu bilgiler de Talmud adlı koleksiyonda toplanmıştır.

---- Tora şe-be'al-ktav   /   Yazılı vahiy 

---- Tora şe-be'al-pe   /   Sözlü vahiy. 

TaNaH, Yahudiliğin yazılı vahyini temsil eder. Bu ad; Tora/Tevrat, Neviim/Nebiler ve Ketuvim/Yazılar kelimelerinin ilk harflerinin birleşmesiyle oluşmuştur. İbranice alfabesindeki okuma kurallarına göre "Kaf" harfi kelimenin başında gelmediğinde çoğunlukla "H" sesi verdiği için bu kelime TaNaK değil TaNaH şeklinde okunur. Dolayısıyla TaNaH üç ana gruptan oluşan bir kutsal metin koleksiyonudur.  Bu koleksiyonda toplamda 24 kitap yer alır. (Yahudi sayımına göre bu 24 kitabın sayısı, Hıristiyan sayım usulüne göre 39'a çıkar.)

---- Tora/Tevrat 

---- Neviim/Nebiler 

---- Ketuvim/Yazılar

Tora, Hz. Musa'ya verilen ilk beş kitaptan oluşan grubun adıdır. Tora kelimesi talimat, öğreti anlamına gelir. Türk ve İslam kaynaklarında Tevrat olarak bilinir. Hatta Tevrat ismi Türk ve İslam kaynaklarında genelleştirilmiş ve TaNaH'ın tamamını ifade etmiştir. Tora'yı oluşturan kitaplar şunlardır: Bereşit/Yaratılış, Şemot/Çıkış, Vayikra/Levililer, Ba-midbar/Sayılar, Dvarim/Tesniye.

TORA/TEVRAT:        Bereşit/Yaratılış,   Şemot/Çıkış,   Vayikra/Levililer,   Ba-midbar/Sayılar,   Dvarim/Tesniye

Neviim/Nebiler peygamberlerin isimleriyle adlanan kitaplardan oluşan grubun adıdır. Neviim peygamberler anlamına gelir. Peygamberlerin, kendilerine gelen vahyi kendi adlarıyla isimlendirip yazmaları sonucunda ortaya çıkmıştır. Neviim grubu 7+1 olmak üzere sekiz kitaptan oluşur. Yedi kitap büyük hacimli olduğu için müstakil birer kitap olarak sayılmış, oniki peygamberin kitapları ise kısa oldukları için bir araya getirilerek tamamı bir tek kitap sayılmıştır. Yedi kitap şunlardır: Yehoşua/Yuşa, Hâkimler, Samuel, Krallar, Yeşa‘yahu /İşaya, Yeremya, Hezekiel. Sekizinci kitap şu peygamberlerin vahiylerinden oluşmuştur: Hoşea, Yoel, Amos, Ovadiya, Yunus, Mika, Nahum, Habakkuk, Tzefanya, Hagay, Zekeriya, Malaki.

NEVİİM: 
7 kitap: (Yehoşua/Yuşa,   Hâkimler,   Samuel,   Krallar,   Yeşa‘yahu /İşaya,   Yeremya,   Hezekiel)          
 +        
 1 kitap (Hoşea,   Yoel,   Amos,   Ovadiya,   Yunus,   Mika,   Nahum,   Habakkuk,   Tzefanya,   Hagay,   Zekeriya,   Malaki)

Ketuvim/Yazılar grubundaki kitaplar tarih, vaaz, ilahi, minacat, ağıt gibi içeriğe sahiptirler. Bu grupta 11 kitap yer almaktadır: Tarihler, Tehilim/Mezmurlar, Eyüp, Mişle/Süleyman'ın Meselleri, Rut, Neşideler Neşidesi, Kohelet/Vaiz, Eha/Ağıtlar, Ester, Daniel, Ezra-Nehemya.

KETUVİM/YAZILAR:  Tarihler,   Tehilim/Mezmurlar, Eyüp, Mişle/Süleyman'ın Meselleri, Rut, Neşideler Neşidesi, Kohelet/Vaiz, Eha/Ağıtlar,     Ester,     Daniel,    Ezra-Nehemya.